Өңірдің әлеуметтік-экономикалық паспорты

Ырғыз ауданы
Аудан әкімі – Елеусізов Мәди Қанатбайұлы 2016 жылдың шілде айынан бастап жұмыс жасайды.
Аудан 1928 жылы құрылды, территориясы – 41,5 мың шаршы шақырым (облыс территориясының 13,8 %), Қостанай, Қарағанды облыстарымен, Қызылорда облысының Арал ауданымен, Ақтөбе облысының Әйтеке би, Шалқар аудандарымен шектеседі.
Ауданда 2019 жылғы 1 қаңтарға халық саны 15,5 мың адам (облыс тұрғындарының 1,8%), оның ішінде экономикалық белсенді халық – 7,9 мың адам.
Аудан орталығы – Ырғыз ауылы, 6,8 мың адам тұрады, облыс орталығынан арақашықтық – 430 шақырым.
Ауданның әкімшілік-аумақтық бөлінісі – 7 ауылдық округ 19 елді мекен, оның ішінде 2 - тірек елді мекен ( Құрылыс, Құтикөл ауылдары).
ауылдық
округтер
Халық саны
01.01.2019ж. (адам)
Тірек елді мекен саны
Аудан орталығынан арақашықтық
ш.м.
Ырғыз а/о
7373
-
0
Аманкөл а/о
2047
1
35
Қызылжар а/о
2336
1
50
Құмтоғай а/о
1145
-
156
Нұра а/о
1355
-
90
Тәуіп а/о
790
-
90
Жайсаңбай а/о
542
135
Әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері
Көрсеткіштер
2015ж
2016ж
2017ж
2018ж
Өнеркәсіп
Жалпы көлемі, млн. теңге
1086,4
483,0
419,3
567,5
Облыстағы үлесі,%
0,11
5,6
0,03
0,03
НКИ, өткен жылға%
100,0
104,7
105,2
100,1
Ауыл шаруашылығы жалпы өнім көлемі
Жалпы көлемі, млн. теңге
7591,7
8479,1
8924,5
10281,8
Облыстағы үлесі,%
5,6
5,6
4,4
4,5
НКИ, өткен жылға%
102,7
104,2
103,3
106,8
Бөлшек сауда
Жалпы көлемі, млн. теңге
710,5
834,9
934,9
1123,1
НКИ, өткен жылға%
100,1
100,1
104,1
112,9
Инвестиции в основной капитал
Жалпы көлемі, млн. теңге
5345,7
1466,9
2278,2
3653,5
НКИ, өткен жылға%
232,6
27,2
154,2
142,8
Прочие показатели
Құрылыс жұмыстарының көлемі,млн.тенге
3574,1
298,6
459,8
2447,3
Тұрғын үй, ш.м.
7181
7684
8543
8914
Тіркелген ШОБ субъектілерінің саны, бірлік..
535
583
584
654
Жұмысістептұрған ШОБ субъектілерінің саны, бір.
533
550
564
649
Жұмысістептұрған ШОБ субъектілерінің үлесі, %
99,6
94,3
96,6
99,2
ШОБ өнім, қызмет көлемі, млн. теңге
842,4
843,0
850,0
876,0
Номиналды орташа айлық жалақы,2 тенге
70384
86307
87503
94128
Тіркелген жұмыссыздық деңгейі %
0,4
0,3
1,6
0,6
Аудан бюджеті
млн. теңге
Наименование
2015 жыл
2016 жыл
2017жыл
.2018ж.
Барлығы:
3571,8
3741,3
3420,9
3740
Оның ішінде:
кірісі
279,4
585,7
518,7
585,7
РБ/ОБ трансферттер түсімі
3292,3
3155,5
2902,2
3154,3
оның ішінде:
субвенция
1944,5
1962,9
2195,0
2282,0
Ағымдағы нысаналы трансферттер
534,1
1103,9
475,7
605,5
Нысаналы даму трансферті
813,7
88,7
231,4
266,8
Бюджеттік несиені өтеу
5,4
18,0
9,2
9,2
Қаржы активтерін сатудан түскені
5,1
7,4
0,0
0
Бюджетік кредиттер
19,9
9,9
15,6
17,9
Жергілікті бюджет шығысының атқарылуы, млн.теңге
3557,5
3595,2
3574,2
3752,0
Оның ішінде:
Білім
1820,0
2307,4
2258,7
2365,8
Мәдениет және спорт
152,8
210,5
211,9
190,0
Әлеуметтік сала
151,8
696,6
225,3
248,1
ТКШ
924,6
249,0
286,4
334,1
Ауыл шаруашылығы
81,7
131,7
97,6
100,3
Ырғыз ауданының әлеуметтік-экономикалық
дамуы бойынша талдамалық анықтама
ӨНЕРКӘСІП
Өнеркәсіп өнімдерін өндіру көлемі 2018 жылы 567,5 млн. теңге немесе өткен жылмен салыстырғанда нақты көлем индексі 100.1 пайыз.
ИИДМБ аясында жобалар жоқ.
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ
2018 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 10281,8 млн. теңге немесе 2017 жылмен салыстырғанда 106.8 пайызға өсті.
2018 жылы ет өндірісі 7 пайызға, сүт өнімдері 3,5 пайызға, жұмыртқа –2,5 пайызға ұлғайды.
Мүйізді ірі қара – 35130 (102,4%), қой-ешкі - 126048 (109,1%), жылқы - 8689 (105%), түйе - 1382 (109,5%), құс - 10372 (100,7%) бас.
Мал қыстату кезеңіне 204012 тонна мал азығы дайындалып, тасылып алынды, бұл 2017 жылға 134,6 пайыз.
Етті мал шаруашылығын дамыту бағдарламасы аясында 20 ірі қара шаруашылық құру тапсырмасы 18 бірлікке және 7 қой шаруашылығын құру тапсырмасы 8 бірлікке орындалды, 67 бас мүйізді ірі қара, 1976 бас қой малы сатып алынды
2018 жылы барлығы 337 га аумаққа, оның ішінде 170 га картоп, 80 га көкөніс, 87 га бақша егіліп, сәйкесінше 1926,8 тонна картоп, 732,3 тонна көкөніс, 823,8 тонна бақша өнімдері алынды. 2017 жылы 293,3 гектар егілген.
Ауылшаруашылығы саласына тартылған инвестиция көлемі 109 млн.теңгені құрайды, 2017 жылмен салыстырғанда 106,7 пайыз. 2017 жылы 97,2 млн.теңгені құраған.
ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕС
Тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны 654 бірлік, немесе 2017 жылмен салыстырғанда 112 пайыз, белсенді субъектілер саны 649 бірлік, немесе өткен жылға 115,1 пайыз.
«Бизнестің жол картасы 2020» бизнесті қолдау мен дамытудың бірыңғай бағдарламасы шеңберінде «Айту» шаруа қожалығының мал базына инфрақұрылым тарту жобасы мақұлданды, жоба құны 5,0 млн.теңге. .2017 жылы жалпы құны 4 млн. теңге болатын 1 жоба жүзеге асырылған.
Zhas Project» бойынша 8 жоба (құс өсіру, ірі қара өсіру, ешкі өсіру, етік тігу, тігін тігу, такси қызметі, әйелдерге арналған жаттығу залы) 7,4 млн.теңгеге қаржыландырылды.
Кәсіпкерлік саласында 2018 жылы жол бойында қызмет көрсететін «Гелиос» жанар-жағар май құю бекеті, «Алтын-Әсел» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің «Ұлы Дала» кемпингі, жеке кәсіпкер Г.Рахманованың жанар-жағар май және газ құю бекеттері, «Тұлпар» жол бойы кемпингі, Ырғыз ауылында «Smaile center» тіс емханасы, 4 сауда орыны, «Айсұлтан» дәмханасы, өзге де нысандар ашылды.
ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУ
2018 жылы 403 жаңа жұмыс орны қосылды, өткен жылға 122,1 пайыз. 1159 адам еңбекке орналасты, ақылы қоғамдық жұмысқа 540 жұмыссыз тартылды, 52 жұмыссыз әлеуметтік жұмыс орынымен, 66-сы жастар тәжірибесі бойынша қамтылды.
«Нәтижелі жұмыспен қамтудың және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған бағдарламасының»:
бірінші бағыты бойынша техникалық және кәсіптік білімі бар кадрларды кәсіптік оқуға 30 адам қамту жоспарланып, 13 адамға орындалды;
қысқа мерзімді кәсіптік оқытуға қайта даярлауға 80 адам жоспарланып, 92-і жолданды.
Екінші бағыт бойынша «Бастау бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлік негізге оқытуға 91 адам жоспарланып, одан 93 адам білім алды.
Кәсіпкерлік бастамаларды қолдау бойынша 26 адамға несие беру жоспарланып, 92 адам алды.
Үшінші бағыт бойынша әлеуметтік жұмысқа 22 адам тарту жоспары 52-ге, жастар іс-тәжірибесіне 30 адам жіберу жоспары 66 болып орындалды.
БІЛІМ САЛАСЫ
3033 балаға білім беретін 21 жалпы білім беру мектептері (14 орта, 7 негізгі) жұмыс жасайды, 2017 жылы 3009 бала білім алған, 22 мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде (14 балабақшада 825 бала, 8 шағын орталықта 166 бала) барлығы 991 бала тәрбиеленуде, 2017 жылы 993 бала қамтылған. Бала бақша кезегінде тұрғаны 112 бала.
Аудан бойынша 3 жастан 6 жасқа дейінгі балалар 100 пайыз, 0 жастан 6 жасқа дейін 92,2 пайыз балабақшамен қамтылған.
2017-2018 оқу жылында мектеп бітіруші 208 түлектің 141-і, яғни 67,7 пайызы ҰБТ-ға қатысты. 2016-2017 оқу жылында мектеп бітіруші 226 түлектің 143-і, яғни 63,2 пайызы ҰБТ-ға қатысқан болатын.Ортақ балл -96,7 (2016 жылы -74,
2017/2018 оқу жылын 18 оқушы «Алтын белгіге», 6 оқушы «Үздік аттестатпен» аяқтады. 2017 жылы 13 «Алтын белгі», 7 «Үздік аттестат» болған.
«Бақытты бала» жобасы аясында Т.Шонанұлы атындағы орта мектеп жанынан спорт алаңы жабдықталды. Ы.Алтынсарин атындағы орта мектебінде IT класы ашылды, робототехника үйірмесі жұмысын бастады.
Аудандық бюджеттен 7,5 млн.теңгеге спорт инвентарлары алынды, 2,4 млн.теңгеге интернат мекемелері жабдықталды.
Оқулықпен қамтамасыз етуге 46 млн.теңге бөлініп, жаңартылған бағдарламаға сай 3,6,8 сынып және қосымша 1,2,7 сынып оқулықтары алынды.
2 қосымша білім беру ұйымдары жұмыс жасайды.
2018 жылы облыстық бюджет қаржысына Ырғыз ауылында 100 орындық интернаты бар 300 орындық мектептің, Шеңбертал және Жаныс би ауылдарында 100 орындық орта мектептің құрылыстары жалғастырылуда.
ДЕНСАУЛЫҚ
Денсаулық сақтау саласында 20 денсаулық сақтау мекемесі жұмыс жасайды.
Туу көрсеткіші 1000 адамға шаққанда 23-ды құрады, 2017 жылы - 22,5. 2018 жылы 346 бала, 2017 жылы 339 бала дүниеге келді.
Жалпы өлім көрсеткіші 1000 адамға шаққанда 6,2, өткен жылы – 6,3. Абсолюттік саны 2018 жылы - 97, 2017 жылы 92 адам. Ана өлімі тіркелмеген. Бір жасқа дейінгі сәбилер өлімі 2018 жылы 5 жағдайда орын алды, 2017 жылы 3 жағдай тіркелген.
Туберкулез ауруы көрсеткіші 2018 жылы – 37,22 болып, 2017 жылғы 52,7-ден төмендеген. Жаңадан анықталған ауру саны 5, өткен жылғы 8 адамнан 3 адамға кеміген. 2018 жылы өкпе ауруы салдарынан қайтыс болғандар -1, 2017 жылы тіркелмеген.
Қатерлі ісік ауруы көрсеткіші - 141,6, 2017 жылы – 105,4.
Дәрігерлермен қамтылуы - 23,1 (31 адам), мейірбикелермен қамтылуы – 101,3 (136 адам).
2018 жылы «Дипломмен ауылға!» жобасы бойынша 2 маман қабылданды, 336 мың теңге көлемінде көтерме жәрдемақы төленді. 2017 жылы 2 маман қабылданған.
МӘДЕНИЕТ
Ауданда 29 мекеме тіркелген, 2 Мәдениет үйлері,12 клуб, 14 кітапхана және 1 мұражай. 2018 жылы тұрғындарға мәдени демалыс ұйымдастыру мақсатында 1677 шара өткізілді, келушілер саны 220,7 мың адамды құрады. 2017 жылы 1672 іс-шара ұйымдастырылды.
Мәдениет мекемелерінің материалдық базасын нығайтуға 0,4 млн.теңге жұмсалды. 2017 жылы 15 млн.теңгеге жабдықталған.
Кітап қоры 128 мың 394 дана, оның ішінде мемлекеттік тілде 86 мың 624 дана,. 2017 жылы кітап қоры 124 612 дана.
ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ЖӘНЕ СПОРТ
Ауданда 64 спорттық нысандар бар, оның ішінде 1 стадион, 13 спорттық зал, 12 спорттық құрылғылар бар. 1 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (БЖСМ) жұмыс жасайды, барлық сабақтар БЖСМ-де балалар үшін тегін жүргізіледі. Жүйелі түрде дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатын халықтың үлесі – 31,9 % (4987 адам).
2018 жылы спортшылар аудандық деңгейдегі - 34, облыстық деңгейдегі 27 спорттық іс-шараға қатыстырылды.
Аудандық ауыл жастарының спартакиадасы Аманкөл ауылдық округінің Құтикөл ауылында ұйымдастырылды.
Ырғыз ауылынан спорт сауықтыру кешені құрылысы салынуда.
ҚОҒАМДЫҚ САЯСИ АХУАЛ
Ауданда 1733 мүшесі бар «Нұр Отан» ХДП аудандық филиалы жұмыс жасайды. Аудандық ардагерлер кеңесі, мүгедектер қоғамы, «Қазақ тілі» қоғамдық ұйымдары бар.
Жастар ресурстық орталығы, «Жас қыран» МЕҰ, Ырғыз ауданы бойынша 3803 жас бар.
Ырғыз ауданының діни ахуалы тұрақты және толық бақылауда тұр. Ауданда 3 мешіт бар, олардың жай-күйі мен имамдардың әлеуметтік жағдайлары үнемі назарда ұсталуда
ИНЖЕНЕРЛІК ЖЕЛІНІ ЖӘНЕ КӨЛІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫН ДАМЫТУ
Газбен қамтуда ауданның елді мекендерінің 5 пайызы қамтылған, 2018 жылыЫрғыз ауылындағы 1253 үй.дің 920-сы, 53 коммуналдық тұрмыстық мекемелер газ құбырына қосылған. Немесе 73,4 пайызы.
Ауыз сумен қамтуда аудандағы 19 елді мекеннің 12-сі, немесе 63,1 пайызы орталықтандырылған ауыз су желісін пайдаланады.
2018 жылы Нұра, Мамыр, Белшер ауылдарында сумен қамту жобалары іске қосылды.Ақши ауылында су құбыры қайта жарақтандырылудан өтті.
Қарақұдық, Қарасай, Жарма ауылдарын ауыз сумен қамтудың жобалық сметалық құжаттары әзірленуде,бұл мақсатқа облыстық бюджеттен 2018 жылы 3,0 млн.теңге, 2019 жылы 13 млн.теңге бөлінді.
Ұзындығы 275,49 шақырым жергілікті маңыздағы автомобиль жолдарын қалыпты ұстауға 2018 жылы 20 млн. теңге жұмсалды.
2018 жылы облыстық бюджеттен 50 млн. теңге бөлініп, Ырғыз ауылішілік Д.Қонаев көшесі жөнделді.
Құрылыс жұмыстарының көлемі 2447,3 млн. теңге, бұл 2017 жылға 400 пайызды құрады.
Жалпы алаңы 8914 шаршы метр тұрғын үй салынды, өткен жылмен салыстырғанда 104,3 пайызға орындалды, барлығы жеке көздерден.
ҚОҒАМДЫҚ ТӘРТІП
Тіркелген қылмыс саны -81, өткен жылы -131 немесе 50 қылмысқа азайған.Оның ішінде ауыр қылмыс саны 7, өткен жылы да -7, орташа ауырлықтағы қылмыс саны 94 тен 63 ке төмендеген.2018 жылы 2 ауылдық округтегі учаскелік полиция инспекторлары тұрғын үймен қамтамасыз етілді. Аудан орталығынан 3 бағытта бейне бақылау қойылды.
МЕМЛЕКЕТТІК БАҒДАРЛАМАЛАР
«Бизнестің жол картасы 2020» бизнесті қолдау мен дамытудың бірыңғай бағдарламасы
01.01.2019 ж
Аудан
Несиенің пайыздық мөлшерле
месін субсидия-лау, жоба саны
Несиеге кепілдік беру, жоба саны
гранттар, жоба саны
Өндірістік инфрақұрылым жүргізу, жоба саны
Барлығы, жоба саны
Ырғыз
1
1
Облыс бойынша
2010-2018 жылдар аралығында
Аудан
Несиенің пайыздық мөлшерле
месін субсидия-лау, жоба саны
Несиеге кепілдік беру, жоба саны
гранттар, жоба саны
Өндірістік инфрақұрылым жүргізу, жоба саны
Барлығы, жоба саны
Ырғыз
3
1
1
4
18
Облыс бойынша
.
Жұмыспен қамтудың жол картасы 2020
2015 ж.
2016 ж.
1 – бағыт «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы инфрақұрылымын дамыту және жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету "
Жоба саны
2
11
Құрылған жұмыс орыны
11
59
Оның ішінде ЖҚО жолдамасымен
11
59
2 – бағыт «Кәсіпкерлік бастаманы ынталандыру"
Шағын несие беру: адам
40
68
соммасы, млн.теңге
66,1
165,0
Кәсіпкерлік негізінде оқыту:
Адам
15
15
сомасы, млн.теңге
3 – бағыт «Жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде
оқыту және көшіру арқылы жұмысқа орналасуға жәрдемдесу»
Ашылған әлеуметтік жұмыс орны, адам
48
23
сомасы, млн.теңге
5,9
4,8
Жастар тәжірибесі, адам
42
26
сомасы, млн.тенге
6,2
5,7
Кәсіптік адам
3
21
сомасы, млн.теңге
2,6
1,7
«Нәтижелі жұмыспен қамтудың және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған бағдарламасы»
Өлшем бірлігі
Нақты 2017 ж
Жоспар,
2018 жыл
Нақты 2018
1 – бағыт «Бағдарламаға қатысушыларды техникалық және кәсіптік біліммен және қысқа мерзімді кәсіптік оқумен қамтамасыз ету"
Кәсіптік оқу
адам
130
30
13
Қысқа мерзімді кәсіптік даярлау
адам
150
80
85
2 – бағыт «жаппай кәсіпкерлікті дамыту"
Кәсіпкерлік негізінде оқыту
адам
84
91
93
несие беру:
адам
45
26
92
сомасы
млн.тг
224,1
333,2
403
3 – бағыт «халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және еңбек ресурстарының ұтқырлығы арқылы еңбек нарығын дамыту»
әлеуметтік жұмыс орны
адам
22
22
37
Жастар тәжірибесі
адам
51
30
58
Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау
2015 ж.
2016 ж.
2017 ж.
2018ж. жоспар
2018 ж.нақты
«Сыбаға»
359
469
163
1000
67
«Алтын асық»
710
1090
274
1800
1976
«Құлан»
191
114
«Ырыс»
0
0
«Дипломмен ауылға!»
2018 жылы
Аудан
Кредит
Көтерме жәрдемақы
жоспар
нақты
жоспар
нақты
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
Ырғыз
17,9
5
17,9
5
2,69
16
2,69
16
Облыс бойынша
2017 жылы
Аудан
Кредит
Көтерме жәрдемақы
жоспар
нақты
жоспар
нақты
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
млн. теңге
адам
Ырғыз
18,0
5
18,0
5
4,2
27
4,2
27
Облыс бойынша