Ауылшаруашылық және ветеринария саласы

Президент жолдауындағы ветеринария саласы бойынша атқарылып жатқан жұмыстар
Жыл сайынғы ауданның бекітілген ауыл шаруашылығы жануарларын диагностикалық зерттеулер мен ветеринариялық-профилактикалық және бірдейлендіруден өткізу іс-шаралар жоспары уақытылы орындалып келеді.
Бөлімнің мемлекеттік қызметшілері Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс кодексі, мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этикасының ережелерін күнделікті жұмыста қатаң басшылыққа алып және сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу мақсатында үнемі жұмыстар жүргізіп келеді.
Ырғыз ауданының ветеринария сласы бойынша жүргізіліп жатырған жұмыстары туралы аудан әкімдігінің отырысында жыл бойы есептіліктер беріліп келеді.
2018 жылдың 9 айы бойынша ауданның 2018 жылға бекітілген ауыл шаруашылығы жануарларын диагностикалық зерттеулер мен ветеринариялық-профилактикалық шаралардан өткізу шаралары 100 пайызға орындалды.
2018 жылдың жоспарланған диагностикалық зерттеу шаралары бойынша ағымдағы жылдың 9 айында 31448 бас мүйізді ірі қара малдары, оның ішінде 5277 бас мүйізді ірі қараның 2018 жылғы төлдері, 15446 бас аналық сиырлар, 2100 бас аталық бұқалар, 8625 бас қалған ересек малдар бруцеллез (сарып) ауруына зерттелінді. Тексеру қорытындысы бойынша барлығы 52 бас, оның ішінде 9 бас төлдер, 40 бас аналық сиырлар, 1 бас аталық бұқа, 2 бас қалған ересек малдар бруцеллезге (сарыпқа) оң нәтиже беріп, аудан бойынша ауруды жұқтыру пайызы 0,2 пайыз болды. Сондай-ақ, 114638 бас қой-ешкі, 52 бас жылқы, 895 бас түйе малдары бруцеллез (сарып) ауруына тексеріліп, ауруға шалдыққан малдар болған жоқ.
Былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда аудан бойынша бруцеллез ауруына шалдығу көрсеткіші 0,7 пайыздан 0,2 пайызға төмендеп отыр.
Ауруға шалдыққан 52 бас мүйізді ірі қараның барлығы Ақтөбе қаласындағы «Тандем W» ЖШС-і қайта өңдеу кәсіпорыны, «Айбек» селолық тұтыну кооперативіне және «ЫрғызАгроОдақ» мал сою пунктіне тапсырылып, жойылды.
Ауданның ауылдық округтері бойынша уақытылы жүргізіліп отырған алдын алу шараларының нәтижесінде аудан аумағында соңғы жылдары аса қауіпті сібір жарасы, аусыл сияқты аурулары тіркелген жоқ.
Ауыл шаруашылығы жануарларының жұқпалы ауруларының алдын алу мақсатында бекітілген жоспарға сәйкес 2018 жылдың тоғыз ай қорытындысында 27500 бас мүйізді ірі қара, 77000 бас қой-ешкі, 7400 бас жылқы, 1120 бас түйе малдары сібір жарасына, 2000 бас мүйізді ірі қара, 1800 бас қой-ешкі малдары пастереллезге, 28500 бас мүйізді ірі қара қарасан ауруына қарсы, сондай-ақ басқа да жұқпалы ауруларға қарсы вакцияланаудан, 35000 бас мүйізді ірі қара, 1120 бас түйе малдары туберкулезге қарсы аллергиялық тексерулерден өткізілді.
Аудан аумағында 3 қолайсыз пункт тіркелді. Ақпан айында Қызылжар ауылдық округінде құтырма ауруы бойынша, Қызылжар ауылдық округінде наурыз айында бруцеллез ауруы және сәуір айында Аманкөл ауылдық округінде құтырма ауруы бойынша тіркеліп, ауылдық округі әкімнің шешімімен шектеулер қойылды.
2
Ауыл шаруашылығ жануарларын бірдейлендіру шараларын ұйымдастыруда 2018 жылдың 9 айында аудан бойынша 10121 бас мүйізді ірі қара, 45503 бас қой-ешкі, 193 бас түйе малдарына құлақ жапсырмалары салынып, 2672 бас жылқы малдарына таңбалау жұмыстары жүргізіліп, дерекқорға толығымен енгізілді.
Шектеу қойылған аумақтарда сауықтыру шараларын «Республикалық эпизоотияға қарсы отряд Ақтөбе филиалы» республикалық мемлекеттік мекемесі Аманкөл, Қызылжар ауылдық округтерінде сауықтыру шаралары жүргізді.
Қазіргі таңда, Аманкөл, Қызылжар ауылдық округтерінде шектеулер алынды.
Аудан аумағында 2 типтік жобадағы мал қорымы мен 16 қарапайым шұңқырлар бар. Аудандық ветеринариялық стансасында осы мал өлекселері мен биологиялық қалдықтарды өртеп жоюға арналған 1 (бір) жылжымалы инсинератор жұмыс жасайды. Қажетті жанар-жағар май және автокөлік жүргізушісімен толық қамтылған.
Ауданда ветеринариялық-санитариялық ахуалды сақтаудың бірі – ауру қоздырғыш инфекцияларының таралуын болдырмау болып табылады. Бұл өлген малдардың өлекселерін, сонымен қатар басқа да биологиялық қалдықтарды жою және ауру шыққан аулаларға залалсыздандыру жұмыстарын жүргізу.
2018 жылдың 9 айында жылжымалы инсинератор арқылы 23 бас мүйізді ірі қара, 16 бас қой-ешкі малдары, 46 бас иттер мен 53 бас мысықтардың өлекселері және 29 860 дана биологиялық қалдықтар (вакутейнерлер) өртелініп жойылды.
Ауданда «ЫрғызАгроОдақ» селолық тұтыну коопертиві мал сою пункті жұмыс жасайды. Биылғы жылдың 9 айында осы мал сою пункті бойынша барлығы 803 бас мүйізді ірі қара, 308 бас қой-ешкі, 10 бас жылқы малдары қоғамдық орындарға (балабақша, мектеп және т.б. орындар) сойылды.
Аудандық ветеринария бөлімінің мамандары сауда орындарына тасымалданатын мал өнімдерінің құжаттарын күнбе-күн тексеріп, ауыл шаруашылығы малдары арнаулы мал сою орындарында сойылып, ветеринариялық-санитариялық сараптаудан өткеннен кейін сатылуына бақылау жүргізіп келеді.
Сауда орындарындағы мал өнімдерін ветеринариялық-санитариялық сараптаудан аудандық ветеринариялық зертхананың мамандары өткізеді.
Ауданның эпизоотиялық ахуалын тұрақты ұстап тұру үнемі назарға алынып келеді.
Тәуелсіздік шежіресі
Ырғыз ауданының ауыл шаруашылығы саласы
2005 жылы 180 шаруашылық болса, 2016 жылдың 1 қаңтарына шаруашылық құрылымның саны 227-ге жетті, оның ішінде 20 жауапкершілігі шектеулі серіктестік, 10 өндірістік кооператив, 197 шаруа қожалықтары жұмыс істеуде.
Аудан бойынша меншіктің барлық түрлері бойынша 29275 бас мүйізді ірі қара, 97825 бас қой-ешкі, 6903 бас жылқы және 1156 бас түйе бар.
Ауылшаруашылығы өнімінің жалпы көлемі 2016 жылдың 1 қаңтарында 7244 млн. 286 мың теңге болып, соңғы жылдары 3,2 есеге өсімді көрсетті.
2002 жылдан бастап «Алтын-Әсел» ЖШС асыл тұқымды қой өсіретін шаруашылық статусын алып жұмыс жасауда.
2003 жылы ауданда ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін тікелей несиелендіретін «Ырғыз селолық кредиттік серіктестігі» ЖШС құрылды. 2016 жылдың 1 қаңтарына мал өсіретін 86 шаруашылық құрылымына 742 млн. 370 мың 525 теңге несие берілді.
2004 жылдан бастап барлық ауылдық округтерде мүйізді ірі қараны қолдан ұрықтандыру пунктері ұйымдастырылып, арнайы мамандармен және 446,0 мың теңгенің құрал-жабдықтарымен қамтамасыз етілді.
2011 жылдан бастап мал тұқымын асылдандыру және мал басын көбейту мақсатында «Жайылымдық қой», «Сыбаға», «Алтын асық», «Құлан» бағдарламалары бойынша жұмыстар жүргізілуде.
«Жайылымдық қой» бағдарламасы бойынша 11 ауыл шаруашылық құрылымы 66 млн. 316 мың 500 теңгеге 5268 бас саулық қой (оның ішінде 676 басы асыл тұқымды), 282 бас асыл тұқымды қошқар сатып алды.
«Сыбаға» бағдарламасы бойынша 2011 жылдан бастап 50 ауыл шаруашылық құрылымы 296 млн. 457 мың 700 теңгеге 91 бас асыл тұқымды бұқа малын, 1843 бас аналық сиыр малын сатып алды.
«Құлан» бағдарламасы бойынша 2014 жылдан бастап 11 ауыл шаруашылық құрылымы 110 млн. 32 мың 700 теңгеге 368 бас бие, 33 бас айғыр малдарын алды.
«Алтын асық» бағдарламасы бойынша 2015 жылдан 6 ауыл шаруашылық құрылымы 18 млн. 966 мың теңгеге 1520 бас саулық қойын, 76 бас асыл тұқымды қошқар малын сатып алды.
2012 жылғы наурыз айынан «Ырғыз аудандық ветеринариялық стансасы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны ашылып жұмыс жасай бастады.
Ауданда 1991 жылы тек қана қоғамдық секторда 5 мың 815 тонна тірілей салмақтағы ет өндіріліп келген болса, аудан бойынша өнділетін ет 1999 жылы 3 мың 700 тоннаға дейін кеміп, 2016 жылдың 1 қаңтарына 7 мың 771 тонна өндірілді немесе 1998 жылмен салыстырғанда 2,1 есеге өсімді көрсетті.
2015 жылғы ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен мал басын өсіру рейтингінде бойынша Ырғыз ауданы облыста бірінші орынға шықты.
2015 жылдың желтоқсан айында «Наурыз-СИМ» ЖШС құны 122,0 млн. теңге тұратын 3000 бастық мүйізді ірі қара бордақылау алаңын іске қосты.
Аудан бойынша ауыл шаруашылығы техникаларының саны 1991 жылы 416 болса, 2016 жылдың 1 қаңтарына 1000-ға дейін өсіп, 240,4 пайызды құрады.
Мемлекеттік награда иегерлері
«Құрмет» ордені
2007 жыл
Өтеуұлы Хамит
2014 жыл
Сәрсенбаев Ибрагим
«Парасат» ордені
2013 жыл
Өтеуұлы Хамит
«Ерен еңбегі үшін» медалі
2009 жыл
Дабылов Қонысбай
2015 жыл
Оразалин Маратбек
Мерейлі марапаттар
2009 жыл - Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі "Парыз" конкурсының шағын кәсіпкерлік субъектілері арасында «Үздік әлеуметтік жауапты кәсіпорын» номинациясының Алтын жүлде иегері «Наурыз-СИМ» ЖШС (төрағасы Ибрагим Сәрсенбаев).
2011 жыл - Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі "Парыз" конкурсының шағын кәсіпкерлік субъектілері арасында «Үздік әлеуметтік жауапты кәсіпорын» номинациясының ІІІ-орын иегері «Алтын-Әсел» ЖШС (төрағасы Хамит Өтеуұлы)
«Ақтөбе облысының жыл адамы» атағының иегері
2009 жыл
Өтеуұлы Хамит
«Ырғыз ауданының Құрметті азаматы» атағының иегерлері
1996 жыл
Ордабаев Жалпы
2001 жыл
Қойлыбаев Ағытай
2007 жыл
Шопанов Молшылық
2007 жыл
Өтеуұлы Хамит
2013 жыл
Сәрсенбаев Ибрагим
«Ырғыз ауданының жыл адамы» атағының иегерлері
1999 жыл
Өтеуұлы Хамит
1999 жыл
Сәрсенбаев Ибрагим
2005 жыл
Өтесінов Алтайбек
2006 жыл
Ержанов Самат
2006 жыл
Сарманов Мылтықбай
2007 жыл
Бақшақбаев Тәңірберген
2007 жыл
Садықов Нақыпбай
2008 жыл
Сәтбаев Қуандық
2009 жыл
Байдаулетова Нават
2010 жыл
Смағұл Нүркен
2010 жыл
Ипанов Октябрь
2012 жыл
Сәрсенбаев Ибрагим
2014 жыл
Қияқбаева Майра
Ауыл шаруашылығы және ветеринария салаларын басқарған азаматтар
1991-1997 жылдар –
Қуанышбай Кенжебаев
1997-2000 жылдар -
Мырзалы Өтемұратов
2000-2012 жылдар – Самат Ержанов
2012 жылдың сәуір айынан
Амантай Досекешов
2010 жыл – Әлібек Сарин (ветеринария бөлімі)